Herkesin sinirini bozan sesler olabilir, ancak bazı insanlar için basit bir çiğneme, kalem tıklatma veya yutkunma sesi, kontrolden çıkmış bir öfke veya duygusal atağı tetikleyebilir. Mizofoni (Ses Hassasiyeti) olarak adlandırılan bu durum, kişinin sosyal hayatını da zorlaştırabilir.
Batıgöz Sağlık Grubu Balçova Cerrahi Tıp Merkezi’nden Psikiyatri Uzmanı Dr. Sema Bayçın, Mizofoninin basit bir huysuzluk ya da aşırı tepkinin yanı sıra tedavi edilmesi gereken bir durum olabileceğini vurguluyor.
Her Ses Aynı Tepkiyi Uyandırmaz
Mizofoni, her kişide farklı seslerle tetiklenebilir. Kimi için kalem tıklatmak, kimi için ağız şapırtısı ya da burun çekme sesi dayanılmaz hale gelir. Mizofoni hastalarının hissettiği yoğun öfke ve çaresizlik duygusuna değinen Uzm. Dr. Sema Bayçın, önemli bir noktayı netleştiriyor:
“Mizofoni, bir işitme bozukluğu değildir. Buradaki sorun, sesin kendisinden çok, beynin duygusal merkezi olan Amigdalanın bu seslere karşı anormal bir tehlike sinyali üretmesidir. Kişi, sesi duyduğu an savaş ya da kaç tepkisi verir. Tepkiler bilinçli bir seçim değildir. Bu nedenle hastalarımız kendilerini hemen suçlamamalı, bunun yönetilebilir bir durum olduğunu bilmelidir.”
Hangi Seslerin Sosyal Hayatınızı Kabusa Çevirdiğine Dikkat Edin
Mizofonide tetikleyici sesler genellikle insan vücuduyla ilgilidir. Bu durum, aile içi ilişkilerde ve iş ortamında büyük sorunlara yol açabilir.
Başlıca Tetikleyici Sesler:
- Yüksek sesle yemek yeme ve çiğneme
- Sakız çiğneme, dudak şapırdatma
- Sık nefes alıp verme, horlama
- Klavyeye sert basma, kalem tıklatma
“Mizofoni hastaları çoğu zaman aile yemeklerinden kaçınır, iş yerinde kulaklık takmak zorunda kalır ya da eşiyle aynı odada kalamaz hale gelir. Bu durum, bireyin sosyal izolasyonuna yol açarak anksiyete ve depresyon riskini artırır.”
Seslere Karşı Verdiğiniz Tepkiyi Yönetebilirsiniz
Uzm. Dr. Sema Bayçın, doğru psikiyatrik ve terapötik yaklaşımla Mizofoni’nin belirtilerinin önemli ölçüde hafifletilebileceğini ve yaşam kalitesinin artırılabileceğini belirtiyor:
- Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT): Kişinin sese karşı geliştirdiği olumsuz düşünce ve duyguları yeniden yapılandırmasını sağlayabilir. Tepkiyi değil, tepkiye giden zihinsel süreci yönetmeyi öğretebilir
- Ses Terapisi ve Gevşeme Teknikleri: Beyni sese yeniden alıştırmak için tasarlanmış özel ses terapileri, Mizofonide sıklıkla kullanılan bir yöntemdir. Bunun yanında, meditasyon ve nefes egzersizleri ile anlık stres tepkisi kontrol altına alınır.
- İlaç Desteği: Eğer Mizofoni, anksiyete ve depresyon gibi ek psikiyatrik durumlarla komplike hale gelmişse, bireyin genel ruh halini desteklemek için kısa süreli ilaç tedavileri uygulanabilir.
Uzm. Dr. Sema Bayçın,
“Mizofoni ile yaşamak zorunda değilsiniz. Seslere karşı verdiğiniz bu yoğun tepkiler, hayatınızı kısıtlıyorsa destek alabileceğiniz yöntemler mevcut. Bu durumun üstesinden gelmek ve sosyal yaşamınızın kalitesini yeniden artırmak mümkün. Unutmayın, yardım almak bir zayıflık değil, aktif bir çözüme giden ilk adımdır.”
