Bayramlar; aile sofralarının kurulduğu, ikramların yapıldığı ve özellikle tatlı tüketiminin zirveye ulaştığı özel zamanlardır. Ancak kontrolsüz tatlı tüketimi, kan şekerinde ani yükselmelere, sindirim problemlerine ve uzun vadede kilo alımına yol açabilir. Diyetisyen Deniz Ayşen Demir, bayramda sağlıklı tatlı tüketimi için dikkat edilmesi gereken noktaları ve alternatif tatlı seçeneklerini paylaştı.
Nev Sağlık Grubu Beslenme ve Diyet bölümünden Uzm. Dyt. Seher Dallı Şen, özellikle bayram döneminde şekerli gıdaların tüketiminin normalden fazla olabileceği konusunda uyarıda bulundu. “Bayramda hem lezzetli yiyecekleri tüketip hem de sağlıklı ve dengeli beslenebilirsiniz” diyen Nev Sağlık Grubu Beslenme ve Diyet bölümünden Uzm. Dyt. Seher Dallı Şen, sağlıklı bir bayram için dengeli beslenme hakkında açıklamalarda bulundu.
SANKO Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Öğr. Gör. Dr. Benan Semercioğlu, bayramda beslenmeye dikkat edilmesi gerektiğini belirterek, “Ramazan Bayramı, normal beslenme düzenine dönüş için uyum süreci olarak görülmelidir” dedi. Ramazan ayı boyunca beslenme alışkanlıklarının değiştiğine dikkat çeken Dr. Semercioğlu, Ramazan Bayramı’nda bireylerde daha fazla yemek yeme isteğinin özellikle sindirim sisteminde yer alan bazı rahatsızlıkların ortaya çıkmasına neden olduğunu söyledi.
Ramazan ayında sindirim sistemi uzun süreli oruca alışır, öğün sayıları azaldığı için beslenme düzeninde değişiklikler olur. Ayrıca metabolizma Ramazan ayı süresince yavaşladığı için daha kolay kilo alınır. Ramazan ayının bitmesi ile kişilerde psikolojik olarak daha fazla yeme eğilimi gelişir. Fakat Ramazan ayının ardından aşırı yemek, bazı sağlık sorunlarını beraberinde getirebilir. Bu nedenle bayramda az ve sık yeme düzenine geçmek, metabolizmanın hızlandırılması ve olası sağlık sorunlarının önlenmesi için çok önemlidir. Memorial Antalya Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü’nden Dyt. Berna Ertuğ, Ramazan ayı sonrası beslenme kuralları hakkında bilgi verdi.
Her bayram olduğu gibi pek çok evde misafirlere ikram edilecek tatlılar ve sarmalar heyecanla hazırlandı, şekerler ve çikolatalar da yerini aldı. Ancak bayram neşesine eşlik eden bu besinleri tüketirken aşırıya kaçmamak, özellikle oruç tutanlar için yavaşlayan metabolizmaya birden yüklenmemek sağlıklı bir bayram geçirmek için olmazsa olmazlar karşımıza çıkıyor. Acıbadem Bakırköy Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Sıla Bilgili Tokgöz “Toplumumuzda misafir ağırlamak için hazırlanan yiyeceklerin başında ne yazık ki glisemik indeksi yüksek (kan şekerini hızla artıran) besinler yer alıyor.
Ramazan ayının sona ermesiyle birlikte, uzun süreli açlık sonrası beslenme alışkanlıklarının eski düzenine dönmesi için dikkat edilmesi gereken önemli noktalar bulunuyor. İstanbul Rumeli Üniversitesi (İRÜ) Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Zeynep Güler Yenipınar, Ramazan ayı boyunca öğün sayısının azalması ve metabolizmanın yavaşlamasının ardından bayram süresince sağlıklı ve dengeli bir beslenme düzenine geçişin önemine vurgu yaptı.
Bayramların olmazsa olmazı tatlılar yine sofralarda yerini alacak. Uzmanlar aşırı tatlı tüketimine karşı uyarıyor. Dengesiz tatlı tüketimi hem beden hem zihin sağlığını etkiliyor. Acıbadem LifeClub Sağlıklı Yaşam Hizmetleri’nden Diyetisyen Zehra Elban, bayramda özellikle tatlı tüketimine dikkat edilmesi gerektiğinin altını önemle çizdi:
Avokado vitaminler, mineraller ve lif açısından son derece zengindir. Vitamin C, E, K ve B6, folat, niasin, pantotenik asit, magnezyum ve potasyum avokadoda bolca bulunur . Aynı zamanda lutein ve beta-karoten gibi antioksidan pigmentler içerir. Avokadonun %70’e yakını tekli doymamış “iyi” yağlardan oluşur ve orta boy bir avokado yaklaşık 10 gram lif sağlar . Bu zengin içerik ile tam bir ‘süper besin’ olarak anılıyor, mutfakta tatlı-tuzlu her tarifte yer alıyor. Uzman Diyetisyen Didem Yıldız Küçük konu hakkında bilgiler verdi.
Türkiye'de her 5 çocuktan biri kilolu veya obez. Çocuklukta kilolu olanların yüzde 30'u yetişkinlikte obez. Obez çocukların damar yaşı daha yüksek. Günde 3 saatten fazla TV seyreden çocuğun kilolu olma ihtimali diğerlerinden yüzde 45 daha fazla. Aile ile yemek yiyen çocuklar daha az yağlı besleniyor ve obez olma ihtimalleri daha düşük. Uzman Diyetisyen Aslıhan Küçük Budak konu hakkında bilgiler verdi.
Ramazan ayını sağlıklı tamamlamak için önerilerde bulunan Diyetisyen Çağlasu Alageyik, “Ramazan ayında sağlıklı beslenme, oruç tutarken enerjinizi korumanın ve vücudunuzu dengede tutmanın anahtarıdır. İftarda ve sahurda doğru besinleri seçmek, oruç süresince enerjinizi dengede tutar” dedi. İstinye Üniversite Hastanesi Medical Park Gaziosmanpaşa’dan Diyetisyen Çağlasu Alageyik, Ramazan’da sağlıklı beslenme hakkında açıklamalarda bulundu.
Terenin besin değerleri ;100 gramı 16 kaloridir, 3 gram Karbonhidrat, 1.3 gram Protein ve 0.5 gram Lif bulunur. Tere Otu, turpgiller familyasından gelen , yaprakları salata olarak yenen baharatlı ve yoğun aromalı bir bitki türüdür. İçerdiği yüksek bitkisel demir sebebiyle kansızlığa karşı etkili bir bitkidir. Uzman Diyetisyen Şükrü Can Gülşen konu hakkında önemli bilgiler verdi.
Gıdaların çeşitli organizmalarla kontamine olması sonucu tüketilmesi ve sindirim sistemine girmesi sonucu oluşan hastalık durumuna gıda zehirlenmesi denmektedir. Gıdaları işleme veya üretim aşamasındayken, depolanırken, nakliye sırasında veya hazırlanma aşamasında bulaşıcı organizmalar ile teması sonucu kontaminasyon oluşabilmektedir. Gıdaların yanlış saklanması, yanlış hazırlanıp kullanılması ya da yanlış pişirilmesi sonucunda da kontaminasyon riski oluşmaktadır. Gennelikle çapraz kontaminasyon sonucu gıda zehirlenmeleri görülmektedir.
