Alerji

Lateks Alerjisi

Latekse bağlı olarak gelişen alerjik hastalıklar vücutta kaşıntı kızarıklık şeklinde görülebileceği gibi bazen nefes darlığı tansiyon düşüklüğü ve sonrasında alerjik şok ( anafilaktik şok ) gibi ölümcül bir tablo ile de karşımıza çıkabilir. Çok ciddi bir alerjik reaksiyona yol açabileceği için lateks alerjisinin doğru teşhisi önemlidir. Alerji uzmanları tarafından lateks alerjisinin tanısı konulmalı ve gerekli önlemler alınmalıdır.

LATEKS ALERJİSİ NEDİR ?

Dr. Öğr. Üyesi Ramazan Ersoy
Dr. Öğr. Üyesi Ramazan Ersoy

Günümüzde endüstriyel gelişmelere bağlı olarak her geçen gün artış gösteren yeni kimyasal maddelerle karşılaşmaktayız. Özellikle birçok alanda kullanılan doğal kauçuk ağacından üretilen lateks, en önemli endüstriyel ham maddelerden biridir. Doğal lateks kauçuk ağacının (Hevea brasiliensis) oluşturduğu özsuyundan elde edilmektedir.
Lateks alerjisi, son yıllarda artan bir şekilde birçok sağlık sorununu yol açtığı görüldüğü için şimdi uluslararası bir sağlık sorunu olarak kabul edilmektedir. Toplumda lateks maruziyeti çok fazla olan yüksek risk taşıyan gruplarda özellikle sağlık çalışanları, kauçuk endüstrisi işçileri, spina bifida ve ürogenital anomalileri olan çocuklar, atopik kişiler ve belirli meyve alerjileri olan hastalar (özellikle kivi, avokado, kestane ve muz), birçok cerrahi geçmişi olan hastalarda bu oran % 10-12 kadar çıkabilmektedir.

LATEKS ALERJİSİNİN BELİRTİLERİ NELERDİR ?

Lateksinize alerjiniz varsa, lateks içeren ürünlere cilt yoluyla temas sonrasında daha çok ciltte kaşıntı kızarıklık gibi şikayetler olurken solunum yolu ile temas burun akıntısı hapşurma kaşıntı veya nefes darlığı hırıltı şikayetlerine yol açabilir. Bunların dışında en ciddi alerjik reaksiyonlar olan nefes darlığı baş dönmesi bilinç bulanıklığı ve sonrasında alerjik şok (anafilaktik şok ) tablosu görülebilir. vücudunuz lateksi bir alerjen olarak algılar ve alerjik reaksiyon başlatır . Lateks alerjileri, lastik eldiven gibi lateks ürünlerine düzenli olarak maruz kalanlarda daha sık görülür. Bu nedenle, bu alerji, sağlık çalışanları ve birden fazla ameliyat geçirmiş kişiler arasında yaygındır.
Lateks alerjisinde en sık görülen reaksiyon özellikle temas ettiği yerde gelişen kontak ürtikerdir. Uzun süre lateks ürünlere temas devam ederse kontakt dermatit görülebilir. En ciddi alerjik reaksiyonsa lateks bağlı gelişen anafilaksidir.
Lateks alerjisine sahip insanların yaklaşık % 50’sinde başka bir alerji öyküsü var. Lateks alerjisi bulunan hastalarda çeşitli meyve ve sebzelere karşı alerjik reaksiyonlar normalden çok daha sık görülmekte ve lateks ile oluşan alerjik tabloların aynısı bu gıdalarla da meydana gelmektedir. Lateks alerjisi olan bazı hastalarda muz, kestane, kivi, avokado ve domates gibi bazı meyvelerle de alerjik şok tablosu gelişebilmektedir.
Lateks alerjik reaksiyonları hafif ila çok şiddetlidir. Lateks alerjisine bağlı olarak her yıl yüzlerce anafilaksi vakası vardır, hayatı tehdit eden bir alerjik reaksiyon vardır. Latekse bağlı alerjik reaksiyonları şiddeti, maddenin tekrar tekrar maruz kalmasıyla daha da kötüleşebilir.

LATEKS ALERJİSİNİN TANISI NASIL YAPILIR ?

Çok ciddi bir alerjik reaksiyon potansiyeli göz önüne alındığında, lateks alerjisinin doğru teşhisi konulması çok önemlidir.
Deri prick test, lateks duyarlılığını belirlemekte en güvenilir testtir. Lateks alerjisi düşünülen hastalarda lateks tip I (erken tip ) duyarlığı göstermek için kullanılır. Özellikle lateks temasından hemen sonra şikayetleri gelişen hastalarda deri prick testlerin yapılması önemlidir. Lateks alerjisi olanların meyvelerle de şikayeti olabileceği için lateks alerjisi yanında çapraz reaksiyon veren meyve-sebzelerinde bakılması hasta için önemlidir.
Cilt lezyonları kontakt dermatit şikayetleri olan hastalarda deri reaksiyonları için atopi yama (patch) testinin yararlı olduğu gösterilmiştir.
Lateks alerjisi düşündüğümüz kişilerde şikayetleri açıklamak için lateks ile provakasyon testlerinin yapılması gerekebilir. Lateks ile provakasyon testleri çok ciddi reaksiyonlara yol açabileceği için mutlaka alerji uzmanı gözetiminde yapılmalıdır.

LATEKS ALERJİSİNİN TEDAVİSİ NASIL YAPILIR ?

Lateks alerjisi için en iyi tedavi lateks içeren her türlü üründen kaçınmaktır. Şiddetli lateks alerjisi reaksiyon geçirmiş hastaların mutlaka yanlarında
Alerji kartı ve Acil tedavi için epinefrin (adrenalin) otomatik enjektör taşıması gereklidir.
Lateks hassasiyet öyküsü olan ve eldiven giymesi gereken sağlık çalışanları lateks eldiven giymeyi bırakmalıdır. Lateks alerjisi geliştiği zaman hem iş yerinde hem de tıbbi işlemler esnasında özel önlemlere gerek duyulur.
Lateks alerjisi varsa, lateks içeren tüm ürünler ve aygıtlarla doğrudan temastan kaçınması gerekir. Burun yanında gıdalarla çapraz reaksiyon verebileceği için alerjik reaksiyona neden olan yiyeceklerden kaçınması önerilir.
Lateks alerjine bağlı anafilaktik şok geçiren hastaların mutlaka yanında adrenalin otoenjektör taşıması gereklidir. Hastaların adrenalin otoenjektörü kullanmasını öğrenmesi gereklidir.
Lateks alerjisinde alerji aşısı (immunoterapi) konusunda etkili olduğunu gösteren çalışmalar vardır ama ülkemizde lateks için immünoterapi yapılmamaktadır. Lateks alerjisinde önlem dışında yeni olarak geliştirilen ilaçlardan anti IgE ile ilgili olumlu sonuçlar bulunmaktadır.

Sonuç Olarak
Latekse bağlı olarak gelişen alerjik hastalıklar vücutta kaşıntı kızarıklık şeklinde görülebileceği gibi alerjik şok ( anafilaktik şok ) gibi ölümcül bir tablo ile de karşımıza çıkabilir.
Lateks alerjisi, son yıllarda artan bir şekilde birçok sağlık sorununu yol açtığı görüldüğü için şimdi uluslararası bir sağlık sorunu olarak kabul edilmektedir.
Lateks alerjisinde en sık görülen reaksiyon özellikle temas ettiği yerde gelişen kontak ürtikerdir.
Lateks alerjisine sahip insanların yaklaşık % 50’sinde başka bir alerji öyküsü var.
Deri prick test, lateks duyarlılığını belirlemekte en güvenilir testtir.
Lateks alerjisi için en iyi tedavi lateks içeren her türlü üründen kaçınmaktır.
Alerji kartı ve Acil tedavi için epinefrin (adrenalin) otomatik enjektör taşıması gereklidir.

Daha Fazla Göster

Bir cevap yazın

Başa dön tuşu